Blessun fyrir fólk að flytja úr landi, segir Stefán Ólafsson

Þjóðmálastofnun HI

Stefán Ólafsson

Smáfuglarnir lögðu við hlustir í gærmorgun þegar Stefán Ólafsson, prófessor í félagshyggju við Háskóla Íslands, mætti á Morgunvakt Rásar 2 til að telja landsmönnum trú um að það væri alls ekki svo slæmt að íslandsmetið í brottflutningi frá landinu var slegið á síðastliðnu ári. Aldrei áður hafa fleiri flutt frá landinu umfram aðflutta heldur en á síðasta ári. Stefán lýsti bjartsýnni spá sinni á stöðu efnahagsmála á næstu árum, hagvöxtur væri að fara í gang og þjóðarbúið væri að rétta sig af. Hvað sem þeirri spá líður brá Smáfuglunum við þegar þeir heyrðu Stefán halda því fram að það væri blessun fyrir atvinnulaust fólk að geta flúið til nágrannaríkjanna og það væri ekki svo slæmt fyrir þjóðarbúið.

Margrét Marteinsdóttir: Við erum í óvenjulegri og óvenjudjúpri [fjármálakreppu], hefurðu ekki áhyggjur af þessari þróun?

Stefán Ólafsson: Ja, auðvitað er þetta sko, það er reyndar tvær hliðar á þessum brottflutningi sko, að að fyrir fólk sem að er í atvinnuþrengingum að geta farið og unnið í góðum löndum hér í kring um okkur eins og Noregi og hinum Norðurlöndunum , þá er þetta auðvitað, getur þetta auðvitað orðið blessun og fyrir þjóðarbúið er ekki endilega slæmt að flytja atvinnuleysið út.

Síðar kom fram að Stefán teldi að á heildina litið gætu 3% landsmanna flúið land og hafði þau orð um spádóm sinn að hann eigi „ekki von á að það verði nein sálarkvöl í þjóðarlíkamanum“. Þá þótti honum mikilvægt að fólksflóttinn væri ekki ýktur úr hófi og landið væri ekki talað niður, enda stæði það þokkalega vel miðað við Evrópu.

Freyr Eyjólfsson: [U]ngt kraftmikið vel menntað fólk er að fara héðan, fólk sem kannski myndi byggja upp ný störf, ný fyrirtæki - það nennir ekki að starfa hér og fer annað - svokallaður spekileki, brain drain, þegar við erum að missa úr landi ungt, menntað, kraftmikið fólk. Er það ekki áhyggjuefni?

Stefán Ólafsson: Jújú, auðvitað getur það verið áhyggjuefni, en en ég held að það megi líka gera of mikið úr því sko. Hva, hva ef við erum með vel menntað fólk hérna sem fer til nágrannalandanna í leit að betri kjörum, það fer í samskonar störf og það væri í hér sem væri svona hærra launuð störf. Það fólk greiðir allt hærri skatta í flestum löndunum í kring um okkur heldur en það gerir á Íslandi þrátt fyrir þá skattahækkun sem að var innleidd hér í á þessu ári og í fyrra þannig að, að við eigum ekki að missa sjónar á því að Ísland er þrátt fyrir allt samkeppnishæft við flest lönd fyrir utan Noreg, það er engin þjóð sem að keppir við Noreg í lífskjörum um þessar mundir það er bara þannig þeim vegnar vel út af olíunni og háu gengi og öðru.

Þá vita smáfuglarnir það. Þeir eiga ekki að hafa áhyggjur af fólksflóttanum, því að skattarnir eru svo lágir á hálaunafólk á Íslandi miðað við önnur ríki! Þar að auki sé landið samkeppnishæft, nema við Noreg sem sé olíuríki með hátt gengi. Smáfuglarnir vita að Ísland er ekki olíuríki, og verður það ekki því að þau fyrirtæki sem hugðust leita að olíu á Drekasvæðinu hafa nú flúið land vegna háskattastefnu ríkisstjórnarinnar.