Íslenska hagkerfið situr eftir en hagvöxtur hafinn ytra

Mat Honan

Bjartsýni ríkir um dágóðan hagvöxt í helstu iðnríkjum heims en íslenska hagkerfið situr eftir dauðrotað.

Á sama tíma og aukinnar bjartsýni gætir um hagvöxt í helstu iðnríkjum heims í ár er svartsýnin vaxandi varðandi hagvaxtarhorfur hér á landi. Sést þetta vel í tveim hagspám sem komu út í þessari viku, þ.e. annars vegar spá Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (AGS) fyrir efnahagsástandið í heiminum sem birt var á þriðjudaginn og hins vegar efnahagspá Seðlabankans sem birt var á miðvikudaginn. Endurreisnarstarfið í kjölfar lausafjárkreppunnar sem reið yfir fjármálaheiminn á árinu 2008 hefur verið mun erfiðara hér en víðast hvar og birtist það nú í því að íslenska hagkerfið situr eftir í samdrætti á sama tíma og dágóður hagvöxtur er komin víðast hvar í löndunum umhverfis okkur, að því er fram kemur hjá Greiningu Íslandsbanka.

Þar segir enn fremur:

„Í efnahagsspá AGS er spáin fyrir hagvöxt í heiminum í ár hækkuð um 0,8 prósentur frá síðustu spá sem birt var í október á síðasta ári. Spáir sjóðurinn nú 3,9% hagvexti í heiminum í ár sem er vel viðunandi vöxtur. Spáir stofnunin því að helstu iðnríki heims vaxi um 2,1% í ár og er það einnig 0,8 prósenta hækkun frá síðustu spá þeirra í október. Er það ekki síst aukin bjartsýni um hagvöxt í Bandaríkjunum og í Þýskalandi sem er að valda þessari hækkun, en þessi hagkerfi hafa verið að taka við sér undanfarið eftir erfiðan samdrátt á síðasta ári.

Í ofangreindri efnahagsspá Seðlabanka Íslands fyrir Ísland er reiknað með því að samdrátturinn í ár verði meiri hér á landi en bankinn gerði ráð fyrir í sinni síðustu spá sem kom út í nóvember á síðasta ári. Reiknar bankinn nú með því að samdrátturinn verði 3,4% sem er 1 prósentustigi meiri samdráttur en bankinn spáði áður. Það hefur tafið uppbyggingarstarfið að ekki hafi tekist að leysa deiluna um bætur til innistæðueigenda útibúa Landsbankans og setur það mark sitt á hagvaxtarhorfur.

Ef ofangreindar spár ganga eftir verður meiri munur á þróun landsframleiðslu í ár hér á landi annars vegar og í helstu iðnríkjum hins vegar en var á síðastliðnu ári. AGS reiknar með því að samdrátturinn á heimsvísu hafi verið 0,9% í fyrra og 3,2% í helstu iðnríkjum heims. Hér á landi var samdrátturinn 7,7% að mati Seðlabankans. Munurinn eru 4,5 prósentur gagnvart iðnríkjunum en verður í ár samkvæmt ofangreindum spám 5,5 prósentur. Munurinn á hagvaxtarþróuninni hér á landi og í heiminum umhverfis okkur er því að aukast hvað þetta varðar og Íslandi í óhag. Fjármálakreppan hér á landi er bæði dýpri, meira langvarandi og erfiðari viðureignar en víðast hvar.“